|
Tanımı ve
Yaşayışı
• Ergin dişiler, uzunca oval
biçimde ve beyaz
unlu gibi görünür. Ortalama
uzunluğu 3,7 mm, eni ise 1.8
mm’dir. Vücudun her tarafı
beyaz ince mumlu
iplikçiklerden oluşmuş bir
örtü ile kaplıdır. Bazen tek
başına çoğunlukla koloni
halinde yumakçıklar şeklinde
görülür.
• Kışı çoğunlukla yumurta ve
yumurtalı ergin olarak gövde
çatlakları arasında,
yumurtasız ergin ve larva
olarak da sürgün uçları
arasında beslenerek geçirir.
Yeni meyvelerin teşekkülü
ile çanak yaprakları arasına
yerleşir. Burada meyveye
gelen bireyler özsuyu emerek
beslenir.
• Orantılı nemi yüksek
gölgeli sıcak yerler
gelişmesine uygundur. Meyve
çanak yaprağı arası
dolduktan sonra bitişik
meyveler, yaprağın birbirine
değdiği yerlere, göbekli
portakalların göbek kısmına
girerek buralarda çoğalmaya
başlarlar. Yaz sonuna doğru
bu Belirtilen yerlerden
gövde ve dallara dağılırlar.
Zarar Şekli:
Mayıs ayı başlarından
itibaren turunçgillerde
meyvelerin sapla birleştiği
çanak yaprakları ve
meyvelerin birbiriyle temas
ettiği yerlerde, göbekli
portakalların göbek kısmında
emgi yaparak meyve
kalitesini düşürür ve sap
dipleri zayıflayan
meyvelerin dökülmesine neden
olurlar. Bu zararlının
bulunduğu yerlere harnup ve
portakal güveleri yumurta
bırakırlar. Zararlının
çıkardığı tatlı maddeler bu
güvelerin larvalarının besin
kaynağı olur. Daha sonraki
dönemlerde harnup güvesi
larvaları göbekten içeri
girerek meyvelerin olumdan
önce dökülmesine neden olur.
Portakal güvesi ise meyve
kabuğunu delerek meyveleri
döker. Ayrıca salgıladığı
tatlımsı madde ile de yaprak
ve meyvelerde fumajine
(akıntı) neden olur.
Zararlı Olduğu Bitkiler:
• Birinci derecede
turunçgiller olmak üzere
zeytin, dut, bağ, nar, muz,
zakkum, yerfıstığı,
balkabağı, kavun, karpuz ve
pek çok süs bitkisinde zarar
yapar.
Mücadele Yöntemleri:
Kültürel Önlemler:
• Bahçede yabancı ot
temizliğine dikkat edilmeli,
sürümler tavında yapılmalı,
Budama yaparken ağaç taçları
hiçbir zaman birbirine
kavuşmamalıdır. Güneşlenme
ve hava akımı sağlanmalıdır.
Biyolojik Mücadele:
• Ülkemizde kitle üretimi
yapılan ve bahçelere
salınan, bölge şartlarında
kışı geçiremeyen
Cryptolaemus motrouzieri
Muls. (Col.:Coccinellidae)
avcı böceği ve Leptomastix
doctiilopii How (Hym.:
Encyrtidae) parazitoidi en
önemli doğal düşmanlarıdır.
Bunlar dışında ülkemizde
yerli doğal düşmanları da
vardır. Bahçe, nisan ayı
ortasından itibaren 15 gün
ara ile kontrol edilir. Yeni
meyvelerin oluşmasından
meyvelerin çanak
yapraklarının kapanmasına
kadar olan devrede ağacın
gövde dal ve sürgün uçları,
bu devreden haziran ayının
son yarısına kadar meyve
çanak yaprağı arası, temmuz
ayından itibaren ise bitişik
meyveler ve yaprağa temas
eden meyveler kontrol
edilir. Mayıs ayı sonuna
kadar % 5 ağaç ve haziran
ayı sonuna kadar % 8 ağaç
veya meyve bulaşıklığı
saptanırsa ağaç başına 2-3
adet predatör C.
montrouzieri ile 10 adet
parazitoit L. doctylopii
salınması gerekir. Ağustos
ayında gerek ağaç ve gerekse
meyve bulaşıklığı % 15
olursa ağaç başına 4-5 adet
predatör ile 10 adet
parazitoit verilir. Bu
devrede meyve bulaşıklığı
daha yüksek oranda tespit
edilir ve koloni teşekkülü
görülürse 5-10 adet veya
daha çok sayıda predatör ile
bu miktarın 2 katı
parazitoit salınır. Eylül
ayında %20 ağaç ve meyve
bulaşıklığı bulunan bahçeye
iklim durumuna göre Kasım
sonuna kadar ağaç başına 10
adet predatör ve 20 adet
parazitoit salımına devam
edilir. Daha önce hiç
parazitoit ve predatör
salınmamış ve yoğun unlubit
görülen bahçelerde yazlık
beyaz yağlarla bir uygulama
yapılarak unlubit
populasyonu düşürülür ve
uygulamadan bir hafta sonra
yukarıda belirtilen değerler
dikkate alınarak parazitoit
ve predatör salımı yapılır.
Karınca faaliyeti olan
bahçelerde yararlı böcek
salımlarından önce ağaçların
kök boğazları daire şeklinde
karınca öldürücü toz bir
ilaçla ilaçlanmalıdır.
Ayrıca ağaçların toprakla
temas eden dal uçları
budanarak karınca faaliyeti
önlenmelidir.
Kimyasal Mücadele
•Meyveler fındık
iriliğinde iken %10 meyve
bulaşıklığı(1 birey/10
meyve, bulaşık kabul edilir)
görülen bahçelerde biyolojik
mücadele uygulamasından önce
populasyonu düşürmek ve
dökümü kısmen önlemek için
yazlık beyaz yağlar
kullanılır. |