|

TURUNÇGİL
KIRMIZI KABUKLUBİTİ
(A.aurantii)
TURUNÇGİL SARI KABUKLUBİTİ (A.citrina) |
Tanımı ve Yaşayışı:
● Bu iki tür birbirine
oldukça benzer. Olgunlaşmış
ergin dişinin kabuğu daire
şeklindedir. Kabuk rengi
A. citrina ‘da kirli sarı,
A.aurantii ‘de kırmızıdır.
Ayrıca
A.citrina ‘da kabuk yassı,
diğerinde ise bombelidir. Bu
kabuklu bitler
ovovivipardırlar. Yani
yumurta bırakmazlar.
Yumurtalar dişinin karnında
açılır ve dişi hareketli
larvalar doğurur. Gözle
görülecek kadar küçük ve
sarı renkli olan bu larvalar
1-2 gün dişinin kabuğu
altında barındıktan sonra,
dışarı çıkar ve birkaç saat
gezinerek uygun bir yer
bulup sabitleşirler. İlk
hareketli larvaların
görülmesi Ege
Bölgesinde A. citrina için
mayıs sonu, A. aurantii için
mayıs başıdır. Her iki tür
Akdeniz Bölgesinde mayıs
başında, Karadeniz
Bölgesi’nde ise haziran
ayında ilk hareketli
larvalar vermektedir. Her
iki zararlı Ege Bölgesinde
yılda 3, Akdeniz Bölgesinde
4-5 döl vermektedir.
Zarar Şekli:
● Zararlı hortumunu
beslendiği bitki dokusuna
sokarak salgıladığı zehirli
maddelerle hücrenin
parankima
dokusunu parçalar ve hücre
suyunu emer. Bu şekilde
dokuların ölümünü
çabuklaştırır, A. citrina
turunçgil ağaçlarının en çok
yapraklarını, sonra
meyvelerini tercih eder.
Sürgün ve dallarda ise yok
denecek kadar azdır. Bu
tercihi A. citrina ‘yı, A.aurantii
‘den ayıran en büyük
özelliktir. Tozlu yol
kenarlarında ve fabrikaların
çıkardığı zehirli gazların
etkisinde bulunan bahçelerde
yoğunlukları artar ve
dolayısıyla zararları daha
çok olur. Meyvelerin
görünümünü bozarak içte ve
dışta pazar değerini
düşürürler. Bu
kabuklubitlerle kaplanmış
meyvelerin satış değeri
yerine göre sıfıra kadar
düşmektedir.
Zararlı olduğu bitkiler:
●Bu zararlıların saptanan
konukçuları turunçgil,
zeytin, zakkum, akasya,
keçiboynuzu, sedir, Japon
elması, okaliptüs, incir,
kauçuk, dut, karaçam,
antepfıstığı, bağ ve birçok
süs bitkileri (taflan, gül,
yasemin, v.s) dir. Ayrıca
Doğu Akdeniz Bölgesi’nde
dut, nar, melengiç, alıç ve
mersin bitkileri önemli
konukçuları arısında yer
alır. Ancak kış konukçuları
yalnız turunçgiller ve
nadiren de mersin
bitkisidir.
Mücadele Yöntemleri: Kültürel
Önlemler:
●Ağaçlar kuvvetli
bulundurulmalı, tozlu yol
kenarlarındaki ağaçlarda bu
zararlılar arttığından bu
konuda da gerekli önlemler
alınmalıdır.
Mekanik Mücadele:
●Zararlı ile yoğun bulaşık
olan kuru veya kurumaya yüz
tutmuş dallar kesilip
parazitoit çıkışından sonra
dallar yakılmalıdır.
Biyolojik Mücadele:
● Doğal düşmanlardan
gerektiği gibi yararlanmamız
için gereksiz yere ilaçlama
yapılmamalı; yağlar dışında
ilaç atılmamalıdır. Sık
kontroller yapılarak parazit
üzerinde durulmalı
parazitlenmenin % 50’nin
üzerinde olduğu bahçelerde
ilaçlama yapılmamalı,
parazitlenmenin düşük olması
durumunda bile mevcut tüm
doğal düşmanların korunması
yönünden ilaçlamalar en geç
temmuz ayı sonunda
bitirilmeli, özellikle
parazitoit çıkışının yoğun
olduğu sonbahar aylarına
kaplama ilaçlamalar
bırakılmamalıdır.
Biyolojik Mücadele:
● Doğal düşmanlardan
gerektiği gibi yararlanmamız
için gereksiz yere ilaçlama
yapılmamalı; yağlar dışında
ilaç atılmamalıdır. Sık
kontroller yapılarak parazit
üzerinde durulmalı
parazitlenmenin % 50’nin
üzerinde olduğu bahçelerde
ilaçlama yapılmamalı,
parazitlenmenin düşük olması
durumunda bile mevcut tüm
doğal düşmanların korunması
yönünden ilaçlamalar en geç
temmuz
ayı sonunda bitirilmeli,
özellikle parazitoit
çıkışının yoğun olduğu
sonbahar aylarına kaplama
ilaçlamalar
bırakılmamalıdır.
Kimyasal Mücadele:
● Bu zararlıya karşı kış
(hasattan hemen sonra
başlanıp şubat sonuna kadar
olan dönemde) ve yaz olmak
üzere iki ayrı dönemde
ilaçlama yapılabilir. Mayıs
ayından itibaren haftada iki
kez larva çıkışları kontrol
edilir. İlk larva
görüldükten 2 hafta sonra A.citrina
için 20 birey/yaprak, A.
aurantii için 0.5
birey/yapraktan fazla ise ve
parazitlenme yoksa ilaçlama
yapılır. Meyve bulaşıklığı
%15’ten yüksek bulunursa
ilaçlama yapılır. Yazlık
yağlarla yapılan
ilaçlamaların kışın biraz
daha etkili olduğu
saptanmıştır. Herhangi bir
nedenle kışlık ilaçlama
yapılmamışsa veya yapıldığı
halde populasyon düşmemişse
o takdirde yazlık
ilaçlamalar uygulanır ve
mücadeleye kontrollü olarak
devam edilir.
Kimyasal Mücadelede Kullanılacak
İlaçlar ve Dozları
|
|
Etkili madde adı ve oranı |
Formülasyonu |
Dozaj |
Son ilaçlama ile hasat
arasındaki
süre (gün) |
100 Lt Su
|
|
Yazın
|
|
Kışın |
|
Buprofezin 400 g/l |
SC |
|
65 Ml |
|
56 |
|
Pyriproxifen 100 g/l |
EC |
|
50 Ml |
|
28 |
|
Parafinik mineral yağ
790 g/l |
SL |
|
1.6 Lt |
|
21 |
|
Parafinik mineral yağ
800 g/l |
SL |
|
1.2 Lt |
|
21 |
|
Yazlık yağ, 700 g/l |
EC |
1.5 Lt |
|
2 Lt |
21 |
|
Yazlık yağ, 850 g/l |
EC |
1.2 Lt |
|
1.5 Lt |
21 |
3S-Methyl-6(R)
İsopropenyl
9-decenyl acetate 0,12
mg/kapsül |
Feromon |
Bahçeye 3 ad.tuz.
1 ad.tuz./10da. |
-- |
|
Spirotetramat 240 g/l |
SC |
30 ml (100 lt.su+100ml
mero
yayıcı yapıştırıcı) |
14 |
| |
AB’ye ihraç
edilecek ürünlerde
kullanılmamalı |
| |
Rusya’ya ihraç
edilecek ürünlerde kullanımamalı |
| |
AB ve Rusya’ya
ihraç edilecek ürünlerde
kullanılmamalı |
|
|
|
Turunçgil
Çeşitleri ...  |
|